۱. نادیده گرفتن دقت در ترازیابی قالب ها

یکی از رایج ترین اشتباهات در قالب بندی فونداسیون، عدم توجه به تراز دقیق قالب هاست. در صورتی که قالب ها حتی به اندازه چند میلی متر نامیزان بسته شوند، نه تنها ظاهر سازه دچار مشکل می شود، بلکه تنش های نامتعادل در پی و سازه بالا دستی ایجاد می کند. این تنش ها در درازمدت منجر به ترک های مورب یا نشست های نامتقارن می شوند.

مثال واقعی:
در یک پروژه ساختمانی در منطقه شرق تهران، به دلیل تراز نبودن طولی قالب های فونداسیون، دیوارهای پیرامونی به صورت مورب نشست کردند. نتیجه آن، تخریب هزینه بر بخش زیادی از کف سازی بود.

۲. اجرای ناصحیح درزهای انبساط و اجرایی

خطا در درزگذاری یکی از مشکلات پنهان اما بسیار مؤثر در قالب بندی است. گاهی کارگران یا پیمانکاران، صرفاً برای سرعت بخشیدن به کار، درزهای اجرایی را حذف یا به درستی اجرا نمی کنند. این موضوع باعث می شود بتن در محل هایی که باید متوقف و مجدد اجرا شود، پیوستگی لازم را نداشته باشد.

نکته اجرایی:
استفاده از ورق های لاستیکی مخصوص یا نوارهای واتراستاپ بین قالب های جداگانه، یک راه حل مطمئن برای کنترل درزهای اجرایی و جلوگیری از نفوذ آب و ترک در آینده است.

۳. انتخاب نادرست جنس قالب ها متناسب با شرایط پروژه

قالب های چوبی، فلزی یا پلاستیکی هرکدام مزایا و معایب خود را دارند، اما اگر متناسب با شرایط محیطی و نوع پروژه انتخاب نشوند، موجب کاهش کیفیت بتن نهایی خواهند شد. برای مثال، در مناطقی با رطوبت بالا، استفاده از قالب چوبی بدون روکش باعث جذب آب بتن و کاهش مقاومت آن می شود.

4. توجه به دقت در اندازه گیری ها

یکی از نکات کلیدی برای بهینه سازی در مصرف چوب، فلز یا دیگر متریال های مورد استفاده در قالب بندی، دقت در محاسبه قالب بندی فونداسیون است. این محاسبه باید بر اساس نقشه های اجرایی، ابعاد دقیق پی و نوع سیستم سازه ای انجام شود تا نه تنها حجم مصالح برآورد شده به واقعیت نزدیک باشد، بلکه هزینه های اضافی ناشی از سفارش بی رویه متریال نیز کاهش یابد. در بسیاری از کارگاه ها، عدم دقت در این مرحله منجر به پرت بالای الوار، ناودانی یا قالب های مدولار می شود؛ در حالی که تنها با چند سانتیمتر خطا در هر متر طول، مقدار قابل توجهی اتلاف مصالح رخ می دهد. بنابراین، توصیه می شود این محاسبه توسط یک فرد مجرب یا با کمک نرم افزارهای دقیق عمرانی انجام گیرد.

 

5. بی توجهی به زمان بندی باز کردن قالب ها

در بسیاری از پروژه ها، قالب ها خیلی زود یا خیلی دیر باز می شوند. اگر قالب زودتر از موعد باز شود، بتن هنوز به مقاومت کافی نرسیده و گوشه های فونداسیون خرد می شود. اگر هم بیش ازحد در محل باقی بماند، باعث ترک های سطحی یا لکه های ناخواسته در بتن خواهد شد.

زمان مناسب باز کردن قالب:

·        دیواره ها: ۲۴ تا ۴۸ ساعت

·         کف فونداسیون: حداقل ۳ تا ۵ روز، بسته به شرایط محیطی و نوع سیمان

6. استفاده نکردن از روغن قالب مناسب

یکی از خطاهای رایج، استفاده از روغن های صنعتی نامناسب برای چرب کردن قالب است. این روغن ها ممکن است با بتن واکنش نشان داده، مقاومت سطحی آن را کاهش دهند یا سطح بتن را چرب و لکه دار کنند.

راه حل حرفه ای:
استفاده از روغن های قالب مخصوص بتن (Mould Oil) که نه تنها سازگار با بتن هستند، بلکه خروج بتن از قالب را آسان و یکنواخت می کنند.

7. مهار نامناسب قالب ها در برابر فشار جانبی بتن

در هنگام بتن ریزی، فشار قابل توجهی از طرف بتن تازه بر دیواره های قالب وارد می شود. اگر مهاربندی قالب ها با سیم آرماتور، قید چوبی یا مهار فلزی به درستی انجام نشود، قالب ها دچار شکستگی یا تغییر شکل می شوند. این نقص می تواند به از بین رفتن فرم صحیح فونداسیون یا نیاز به تخریب و اجرای مجدد بینجامد.

جمع بندی

قالب بندی فونداسیون فقط یک کار موقت برای نگه داشتن بتن نیست؛ بلکه اگر به درستی اجرا نشود، پایه های سازه ای را با خطر جدی مواجه می کند. خطاهای اجرایی به ظاهر ساده مثل تراز نبودن، درزگذاری نامناسب، استفاده از روغن قالب صنعتی یا حتی انتخاب نادرست جنس قالب، می توانند عمر مفید فونداسیون را کاهش دهند و هزینه های آتی نگهداری سازه را چند برابر کنند. در نتیجه، نظارت دقیق، آموزش نیروهای اجرایی و استفاده از استانداردهای روز، لازمه هر پروژه موفق در زمینه قالب بندی فونداسیون است.